Artykuł5 minut czytania

Dlaczego odczuwam lęk? Przewodnik dla kobiet

  • Catherine Pittman PhD
  • 5
Why Do I Have Anxiety? A Guide for Women

Kobiety borykające się z zaburzeniami lękowymi często zastanawiają się: „Dlaczego mnie to spotyka? Dlaczego właśnie teraz? I czemu czuję się tak przytłoczona?” Zaburzenia lękowe często jednak nie są postrzegane jako rzeczywisty problem zdrowotny i bywają bagatelizowane, mimo że ich znaczenie jest równie istotne jak w przypadku innych zaburzeń, takich jak endometrioza czy zespół policystycznych jajników. Ponieważ ustalenie dokładnej przyczyny lęku bywa trudnym zadaniem, zrozumienie czynników, które go wywołują, może być kluczowym krokiem w kierunku skutecznego leczenia.

Lęk jest powszechnym zjawiskiem na całym świecie i dotyka około 301 milionów osób, przy czym kobiety są na niego bardziej narażone niż mężczyźni (WHO). W samych Stanach Zjednoczonych niemal jedna czwarta kobiet (23,4%) co roku otrzymuje diagnozę zaburzeń lękowych, podczas gdy w przypadku mężczyzn wskaźnik ten wynosi 14,3% (NIMH). Podobna sytuacja występuje w Wielkiej Brytanii, gdzie w latach 2022–2023 aż 37,1% kobiet zgłaszało wysoki poziom lęku (Mental Health Foundation). Traktowanie lęku jako powszechnego, lecz poważnego problemu może przyczynić się do zmniejszenia społecznego piętna i zachęcić więcej kobiet do szukania potrzebnego wsparcia.

Czym jest lęk?

Mówiąc o odczuwaniu lęku, zazwyczaj przywołujemy na myśl uczucia zmartwienia, niepokoju czy strachu, które towarzyszą nam w trakcie ważnych wydarzeń i życiowych zmian. Przykładem może być lęk związany z oceną efektów swojej pracy lub oczekiwanie na wyniki badań lekarskich. Tego rodzaju codzienny lęk stanowi naturalny element życia. Co więcej, specjaliści podkreślają, że odczuwanie go bywa czasami korzystne dla zdrowia.

Lęk może również przybierać bardziej uporczywą i wyniszczającą postać. Jeśli często odczuwasz nieuzasadniony lęk, który wydaje się trudny do kontrolowania lub wręcz niemożliwy do opanowania, a dodatkowo zakłóca on Twoje codzienne funkcjonowanie, istnieje możliwość, że zmagasz się z zaburzeniami lękowymi.

Quiz: Czy doświadczam codziennego lęku, czy zaburzeń lękowych?

Codzienny lęk Zaburzenia lękowe
Odczuwam lęk związany z nadchodzącymi rachunkami, nową pracą lub niedawnym rozstaniem. Często odczuwam nieuzasadniony lęk; ciągłe obawy zakłócają moje codzienne życie.
Czuję się skrępowana w niezręcznych lub niekomfortowych stosunkach społecznych. Unikam wszelkich kontaktów towarzyskich z obawy przed oceną, zawstydzeniem lub upokorzeniem.
Zaczynam się pocić przed ważnym egzaminem lub prezentacją w pracy. Doznaję nagłych ataków paniki i żyję w napięciu, mając świadomość, że mogą one wystąpić w każdej chwili.
Odczuwam strach przed określonym przedmiotem, miejscem lub sytuacją, które postrzegam jako realne zagrożenie. Często odczuwam irracjonalny strach przed czymś, co nie stwarza realnego zagrożenia, ale mimo to nie jestem w stanie tego przezwyciężyć.
Mam problemy z zasypianiem po przeżyciu traumatycznego wydarzenia. Zmagam się również z powracającymi koszmarami, retrospekcjami lub stanami dysocjacji związanymi z traumatycznym wydarzeniem, które miało miejsce wiele miesięcy albo nawet lat temu.

Dlaczego odczuwamy lęk w naszych mózgach?

Lęk to uczucie, które bywa nieprzyjemne i potrafi wzbudzać frustrację. Niekiedy można odnieść wrażenie, że nasz mózg wręcz sprzeciwia się nam samym. W rzeczywistości jednak lęk jest niezwykle ważnym mechanizmem biologicznym, który od zawsze pełnił funkcję wspierającą nas w przetrwaniu.

W przeszłości lęk pełnił kluczową rolę w ochronie naszych przodków przed niebezpieczeństwami, takimi jak dzikie zwierzęta, trujące rośliny czy ogień. Osoby bardziej skłonne do odczuwania lęku miały większą zdolność unikania zagrożeń, co zwiększało ich szanse na przetrwanie i przekazanie genów kolejnym pokoleniom. W ten sposób stopniowo kształtował się mózg, który do dziś pomaga nam reagować na niebezpieczeństwa. Bez lęku prawdopodobnie nie przetrwalibyśmy.

Ponadto nasza genetyka dostarcza również wyjaśnień, dlaczego kobiety są bardziej narażone na zaburzenia lękowe. Estrogen i progesteron, hormony regulujące cykl menstruacyjny, mogą stymulować obszary mózgu odpowiedzialne za reakcję walki lub ucieczki. Dodatkowo, zmiany zachodzące w organizmie podczas ciąży i po porodzie mogą oddziaływać na zdrowie psychiczne; co piąta młoda matka doświadcza zaburzeń lękowych, takich jak zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne poporodowe czy poporodowy zespół stresu pourazowego).

Czynniki ryzyka zaburzeń lękowych

Trudno jest zrozumieć, dlaczego niektóre osoby doświadczają lęku, a inne nie. Zaburzenia lękowe mogą pojawić się u każdego, a ich przyczyny często nie są jednoznaczne. Jednak wpływ mogą mieć zarówno czynniki biologiczne, jak i środowiskowe, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia lęku w ciągu życia człowieka.

  • ● Wiek: Pierwsze objawy zaburzeń lękowych pojawiają się zwykle u młodszych osób.
  • ● Płeć: U kobiet ryzyko wystąpienia lęku jest dwukrotnie większe niż u mężczyzn.
  • ● Anatomia mózgu: Badania wykazały różne różnice strukturalne i chemiczne w mózgach osób borykających się z lękiem.
  • ● Historia rodzinna: Możesz być bardziej podatny na rozwój lęku, jeśli masz rodzica lub bliskiego krewnego z podobnym zaburzeniem.
  • ● Doświadczenia życiowe: Traumatyczne wydarzenia są często związane z wystąpieniem zaburzeń lękowych.
  • ● Nawyki związane ze snem: Brak snu może destabilizować część mózgu odpowiedzialną za regulację reakcji strachu.

Czy ten artykuł był pomocny?

Autorzy

Jako współpracowniczka Roseland Counseling w South Bend w stanie Indiana, dr Catherine Pittman oferuje terapię poznawczo-behawioralną w leczeniu zaburzeń lękowych, depresji, urazów mózgu, problemów z tożsamością seksualną i innych trudności. Jest autorką książki „Rewire Your Anxious Brain” (Przeprogramuj swój lękowy mózg).

Explore more

  • How to Overcome Daily Anxiety, According to Experts
    Artykuł

    Jak radzić sobie z codziennymi zmartwieniami według ekspertów?

    CZYTAJ WIĘCEJ
  • Mindful Meditation: Your Secret Weapon For Better Mental Health
    Artykuł

    Medytacja uważności: Twoja tajna broń wspierająca lepsze samopoczucie psychiczne

    CZYTAJ WIĘCEJ