Artykuł6 minut czytania

Spytaj eksperta: Jakie kroki mogę podjąć, aby chronić swoje zdrowie psychiczne podczas leczenia niepłodności?

  • Julia N Riddle MD
  • 6
Ask an Expert: How Can I Protect My Mental Health During Fertility Treatment?

Leczenie niepłodności wspiera wiele kobiet pragnących zostać matkami. Choć oferują one szansę na spełnienie tego marzenia, często wiążą się z wyzwaniami natury emocjonalnej, presją finansową oraz hormonalnymi skutkami ubocznymi. Aby lepiej zrozumieć, jak kobiety mogą zadbać o swoje emocje i zdrowie psychiczne w trakcie tego emocjonalnego rollercoastera, ADAA przeprowadziła rozmowę z dr Julią Riddle, MD, specjalistką w dziedzinie psychologii niepłodności j i asystentką w Centrum Zaburzeń Nastroju u Kobiet przy Chapel Hill School of Medicine Uniwersytetu Północnej Karoliny.

Leczenie niepłodności może znacząco wpływać na zdrowie psychiczne.

Niepłodność okazuje się bardziej powszechnym problemem niż wiele osób przypuszcza. Dr Riddle wyjaśnia, że kobiety poddawane leczeniu często „odczuwają, jakby dźwigały ten ciężar przez cały czas – można to porównać do pracy na pełny etat, dołożoną do innych codziennych obowiązków. Żyjąc w niepewności i jednocześnie poddając się wymagającym zabiegom fizycznym, doświadczają zakłóceń w równowadze między umysłem a ciałem. Nierzadko mogą czuć, jakby jakaś część ich była uszkodzona”. Ciągły stres może znacząco wpływać na samopoczucie kobiet oraz na ich postrzeganie własnego ciała i tożsamości.

Proces leczenia niepłodności bywa długi i przytłaczający. W medycynie rozrodu, jeśli jedna metoda okazuje się nieskuteczna, zazwyczaj istnieje możliwość wypróbowania innych opcji. Zanim się obejrzysz, możesz zdać sobie sprawę, że minął już rok. Dr Riddle zaleca regularne przerwy w procesie leczenia, aby odzyskać energię oraz wzmocnić odporność. Warto rozważyć krótką wycieczkę lub poświęcenie czasu na odpoczynek. Takie przerwy mogą pomóc zachować równowagę emocjonalną i zapewnić lepsze samopoczucie psychiczne.

W jaki sposób wpływa to na Twoje zdrowie psychiczne?

Leczenie niepłodności bywa niezwykle wymagające zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym. Leki stosowane do stymulacji jajników oraz wspierania ciąży często wiążą się z różnymi skutkami ubocznymi. Według dr Riddle proces leczenia nieustannie wystawia zarówno ciało, jak i umysł na duże napięcie. Do niektórych nietypowych skutków dla zdrowia psychicznego można zaliczyć:

  • wahania nastroju, przejawiające się drażliwością, nadmierną emocjonalnością lub uczuciem wzmożonej wrażliwości
  • zwiększone poczucie stresu lub niepokoju
  • zburzenia snu
  • utrata zainteresowania bądź radości z rzeczy, które wcześniej dawały przyjemność
  • częstsze używanie substancji takich jak alkohol czy konopie indyjskie w celu odprężenia.

Mogą to być oznaki, że Twoje zdrowie psychiczne wymaga dodatkowej opieki i wsparcia.

Co zrobić, jeśli leczenie niepłodności nie przyniesie rezultatów?

To zupełnie naturalne, że staramy się podtrzymywać nadzieję, unikając myśli w rodzaju: „A co, jeśli się nie uda?”. Jednak unikanie takich refleksji może czasem jedynie wzmocnić nasze obawy. Doktor Riddle zachęca kobiety do zmierzenia się z tymi myślami wprost, stawiając sobie pytanie: „Czy przyjdzie moment, kiedy warto rozważyć inne opcje? Co, jeśli wszystkie próby zakończą się niepowodzeniem?” Czasami warto porozmawiać o swoim największym strachu z partnerem, zaufanym członkiem rodziny, przyjacielem lub terapeutą. Nie oznacza to, że się poddajesz, Jest to sposób na stawienie czoła lękowi, co często sprawia, że staje się on mniej przytłaczający.

Jeśli terapia nie przyniesie oczekiwanych efektów, pamiętaj, że odczuwanie żalu jest normalne i stanowi naturalną część tego procesu. Nie oznacza to, że dokonałaś niewłaściwego wyboru ani że poniosłaś porażkę. Utworzenie czegoś, co upamiętni to doświadczenie, może pomóc ci uhonorować swoją drogę i podkreślić znaczenie tego etapu w życiu. Kiedy poczujesz się gotowa, możesz znaleźć nadzieję w nowych rozwiązaniach.

Jak radzić sobie z emocjami i ustalać granice?

Leczenie niepłodności bywa przytłaczające. Często można odczuwać presję, aby doskonale postępować zgodnie z radami, lecz kluczowe jest, aby otoczyć się wyrozumiałością względem siebie. Ochrona zdrowia psychicznego może również wymagać umiejętności wyznaczania granic, nawet w relacjach z najbliższymi osobami. Dr Riddle proponuje strategie, które pomagają radzić sobie z poczuciem winy, dbać o równowagę emocjonalną i ustanawiać zdrowe granice:

  • Rób przerwy, kiedy ich potrzebujesz. Jeśli masz wrażenie, że temat płodności zaczyna dominować nad Twoim życiem, wsłuchaj się w swoje ciało i pozwól sobie na chwilę oddechu.
  • Uwolnij się od poczucia winy. Nie musisz rygorystycznie trzymać się wszystkich wskazówek dietetycznych i zdrowotnych. To naturalne dla człowieka, by szukać przyczyn niepowodzeń, jednak te wytłumaczenia nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistość.
  • Staraj się uważnie obserwować swoje myśli. Niepłodność to często czas, w którym umysł wypełnia się niepewnością. Zastanawianie się nad tym, dlaczego coś poszło nie tak lub dlaczego dana metoda nie przyniosła efektów, może prowadzić do myśli o obwinianiu siebie. Jest to zupełnie naturalna reakcja na sytuację pełną niewiadomych, lecz warto pamiętać, że samo pojawienie się takich myśli nie czyni ich prawdziwymi.
  • Warto rozważyć ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych To może być przytłaczające, gdy inni dzielą się wiadomością o ciąży lub spędzają czas z dziećmi. Warto od tego odpocząć.
  • Przekaż swoim bliskim jasne wskazówki, jak mogą Cię wspierać. Możesz zapowiedzieć, że będziesz dzielić się informacjami wtedy, gdy uznasz to za odpowiednie, oraz poprosić, aby nie wypytywali Cię. Możesz też potrzebować regularnego wsparcia, na przykład cotygodniowych odwiedzin, rozmów telefonicznych czy spotkań na kawę.

Metody uzyskiwania wsparcia i radzenia sobie

Dr Riddle sugeruje rozważenie profilaktycznego wsparcia w obszarze zdrowia psychicznego już na początku procesu związanego z płodnością. Dobrym rozwiązaniem może być regularny, comiesięczny kontakt z kimś, kto będzie w stanie towarzyszyć Ci w tym procesie, pozostając częścią Twojej sieci wsparcia. Nigdy nie jest za późno, aby znaleźć pomoc. Jeśli na jakimkolwiek etapie będziesz potrzebować wsparcia, Twoje centrum leczenia niepłodności często dysponuje odpowiednimi zasobami lub możesz poszukać w swojej okolicy specjalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym kobiet.

Istnieje wiele dostępnych form terapii i sieci wsparcia:

  • Najskuteczniejsze okazują się terapie poznawczo-behawioralne oraz treningi uważności.
  • Terapia oparta na akceptacji i współczuciu może również okazać się skuteczna w przynoszeniu ulgi.
  • Terapia par pomaga w budowaniu relacji oraz lepszym zrozumieniu wyjątkowych przeżyć partnerki.
  • W zależności od historii choroby, pomocne mogą być również leki, takie jak antydepresanty SSRI.
  • Warto także poszukać grupy wsparcia w lokalnym szpitalu lub organizacjach zajmujących się zapłodnieniem in vitro. Możesz również skontaktować się ze stowarzyszeniami Postpartum Support International, Compassionate Friends i Return to Zero, aby poradzić sobie ze stratą dziecka.
  • Obecność osoby towarzyszącej podczas spotkań może okazać się bardzo pomocne. Dr Riddle tłumaczy, że gdy nasz mózg jest zestresowany lub przeciążony, zapamiętanie tego, co ktoś mówi, bywa naprawdę trudne. W takiej sytuacji przyjaciel lub partner mogą nie tylko robić notatki, ale także pomóc w zadawaniu pytań.

Leczenie niepłodności to nie tylko wyzwanie medyczne, ale również emocjonalne. Troska o zdrowie psychiczne jest równie istotna jak dbanie o ciało. Zadbaj o siebie bądź dla siebie wyrozumiała i nie wahaj się szukać wsparcia, gdy go potrzebujesz.

Czy ten artykuł był pomocny?

Autorzy

Dr Julia Riddle jest adiunktem w Centrum Zaburzeń Nastroju u Kobiet (Center for Women’s Mood Disorders) na UNC School of Medicine. Jako wyspecjalizowana lekarka psychiatra, koncentruje swoją aktywność kliniczną i badawczą na reprodukcyjnym zdrowiu psychicznym kobiet, lecząc zaburzenia nastroju związane z ciążą, połogiem, zespołem napięcia przedmiesiączkowego i menopauzą.

Explore more

  • 6 Questions to Ask When Choosing a Therapist
    Artykuł

    6 pytań, które należy zadać przed wyborem terapeuty

    CZYTAJ WIĘCEJ
  • How To Choose the Right Mental Health Support During Your Pregnancy
    Artykuł

    Jak właściwie dobrać odpowiednie wsparcie w obszarze zdrowia psychicznego w trakcie ciąży?

    CZYTAJ WIĘCEJ